To να έχετε σωστά συντηρημένο το σύστημα εξαγωγής του αυτοκινήτου σας, σας εξασφαλίζει την άριστη και απρόσκοπτη λειτουργία τόσο του συστήματος όσο και του αυτοκινήτου σας γενικότερα.

Το σύστημα εξαγωγής ενός κινητήρα είναι υπεύθυνο να μεταφέρει τα καυσαέρια από το θάλαμο καύσης στην ατμόσφαιρα. Η λεγόμενη «εξάτμιση», λοιπόν, μπορεί να δεχθεί κάποια βελτίωση, η οποία θα χρησιμεύσει στην καλύτερη ροή των καυσαερίων, ώστε να γίνει πιο αποδοτική η λειτουργία του κινητήρα. Σε όλα τα σύγχρονα αυτοκίνητα οι κατασκευαστές «φιμώνουν» τον κινητήρα από το σύστημα εξαγωγής, ώστε να τηρεί όλα τα κριτήρια που επιβάλει η Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά στο θόρυβο που παράγει, αλλά και στην ποσότητα εκπομπών ρύπων.

3 Tips
– Φροντίστε επαρκώς το σύστημα εξαγωγής του αυτοκινήτου σας, ώστε να μην εκπέμπετε επιβλαβή καυσαέρια, το αυτοκίνητο σας να δουλεύει σωστά, αλλά και για να περνάτε ΚΤΕΟ χωρίς φόβο.
– Μην πατάτε το πεντάλ του γκαζιού όταν βάζετε μπροστά το αυτοκίνητο, επιβαρύνετε τον καταλύτη.
– Μην προσπαθείτε να βάλετε μπροστά έναν καταλυτικό κινητήρα που είναι χαλασμένος, πάνω από 3 – 4 φορές. Προσπαθήστε να εντοπίσετε την βλάβη και έπειτα ξαναπροσπαθήστε.

Ο ρόλος της εξάτμισης

Κατά βάση, το σύστημα εξαγωγής απαρτίζεται από μεταλλικές κατασκευές, δηλαδή σωληνώσεις και λοιπά εξαρτήματα που θα δούμε στην πορεία, και κύριος σκοπός του είναι η διαχείριση των καυσαερίων του κινητήρα. Εισάγοντας τον όρο «διαχείριση καυσαερίων» βλέπουμε πως το σύστημα εξαγωγής έχει να επιτελέσει κάμποσες βασικές λειτουργίες, οι οποίες είναι:
  1. Να απομακρύνει τα καυσαέρια από το μηχανοστάσιο και από το όχημα.
  2. Να περιορίζει το θόρυβο εξαγωγής του κινητήρα.
  3. Να συνεισφέρει στη βελτίωση της απόδοσης του κινητήρα, είτε από μόνο του, είτε ενσωματώνοντας διατάξεις, όπως λ.χ. ένα turbo.
  4. Να φιλοξενεί τους αισθητήρες του συστήματος διαχείρισης κινητήρα που άπτονται των λειτουργιών προετοιμασίας καυσίμου μίγματος (δηλαδή τους αισθητήρες λάμδα).
  5. Να ενσωματώνει τις διατάξεις καθαρισμού των καυσαερίων (καταλύτες, φίλτρα κατακράτησης σωματιδίων κ.λπ.).

Από τι αποτελείται;

Η εξάτμιση του αυτοκινήτου αποτελείται από τμήματα τα οποία ενώνονται μεταξύ τους, ώστε να μπορούν να αφαιρεθούν εύκολα στο συνεργείο. Η εξάτμιση ξεκινά από την πολλαπλή, η οποία διαθέτει ανάλογο αριθμό σωλήνων με τους κυλίνδρους του κινητήρα. Οι σωλήνες αυτοί ενώνονται και καταλήγουν σε ένα. Μετά από εκείνο το σημείο ενώνονται με τον καταλύτη, ο οποίος φιλτράρει τις βλαβερές ουσίες της καύσης του κινητήρα. Σειρά έχει το μεσαίο καζάνι και το τελικό, με το πρώτο να είναι υπεύθυνο για τη ροή των καυσαερίων και το τελευταίο να περιορίζει το θόρυβο που καταλήγει στο περιβάλλον.

Γιατί χρειαζόμαστε εξάτμιση;

Ο πρώτος και βασικός λόγος είναι ότι, συνήθως, ο οδηγός ή οι επιβάτες του εκάστοτε μηχανοκίνητου βρίσκονται πολύ κοντά στον κινητήρα και, ως εκ τούτου, πρέπει με κάποιον τρόπο να αποτραπεί το ενδεχόμενο να εισπνεύσουν τα βλαβερά και επικίνδυνα καυσαέρια. Τα καυσαέρια ενός βενζινοκινητήρα, πριν περάσουν από το όποιο σύστημα καθαρισμού τους (βλ. καταλυτικός μετατροπέας), περιέχουν δηλητηριώδες μονοξείδιο του άνθρακα (CO), καρκινογόνους άκαυτους υδρογονάνθρακες (HC), ασφυξιογόνο διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και διάφορες άλλες ενώσεις, σε μικρότερες συγκεντρώσεις. Στις μέρες μας πέρα από τη προστασία οδηγού και επιβατών, η εξάτμιση φροντίζει και για τη προστασία του περιβάλλοντος, ενσωματώνοντας όλα όσα χρειάζονται για τον… εξαγνισμό των καυσαερίων και τη μετατροπή τους σε «αβλαβή» για τον άνθρωπο αέρια. Εξίσου σημαντική συνεισφορά του συστήματος εξαγωγής είναι πως μειώνει τρομερά τον παραγόμενο θόρυβο του κινητήρα, μιας και «κατευνάζει» την ηχητική ενέργεια των καυσαερίων και επαναφέρει τον θόρυβο του κινητήρα σε ανεκτά επίπεδα! Πέρα από όλα τα παραπάνω το σύστημα εξαγωγής φροντίζει και για την εύρυθμη λειτουργία του κινητήρα. Σε έναν τυπικό βενζινοκινητήρα, το 35-40% της ενέργειας που περιέχεται στο καύσιμο πάει «χαμένο» στην εξάτμιση, υπό μορφή θερμικής, κινητικής και ηχητικής ενέργειας. Το σύστημα εξάτμισης φροντίζει να αξιοποιεί μέρος αυτής της ενέργειας προς όφελος της απόδοσης του κινητήρα, αυξάνοντας την ογκομετρική απόδοση μέσω της βελτίωσης του ποσοστού πλήρωσης των κυλίνδρων.

Τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει μια εξάτμιση

Η θερμοκρασία και οι κραδασμοί δημιουργούν συνθήκες έντονης καταπόνησης, που αυξάνουν ιδιαίτερα τις σχεδιαστικές και κατασκευαστικές απαιτήσεις.
Οι αυξομειώσεις της θερμοκρασίας
Η αύξηση ή και μείωση της θερμοκρασίας είναι από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους που αντιμετωπίζει το σύστημα της εξάτμισής μας και πιο συγκεκριμένα:
  1. Η μέγιστη θερμοκρασία που μπορεί να «πιάσει» ένας κινητήρας,
  2. Οι αλλεπάλληλες αυξομειώσεις θερμοκρασίας καυσαερίων. Είτε μιλάμε για ένα συνεχές σταμάτα ξεκίνα για την κίνηση εντός πόλης, είτε στο ταξίδι μας στην εθνική με το γκάζι συνεχώς πατημένο, το σύστημα εξαγωγής ανεβάζει θερμοκρασίες τρομερά υψηλές. Αλλωστε όσο πιο πολύ γκάζι πατάς, τόσο περισσότερη βενζίνη καις και, ως εκ τούτου, τόσο περισσότερη θερμότητα στέλνεις στην εξάτμιση. Η θερμική καταπόνηση του συστήματος είναι μεγάλη. Όλες αυτές οι μεταβολές θερμοκρασίας προκαλούν σημαντικές διαστολές / συστολές στην εξάτμιση δυσχαιρένοντας την αντοχή του μετάλλου, αφού ως γνωστόν, οι μηχανικές ιδιότητες οποιουδήποτε μετάλλου φθίνουν όσο αυξάνει η θερμοκρασία του.
Οι ταλαντώσεις που δεν θέλουμε! 
Ως γνωστόν, ο κινητήρας κινείται πάνω στις ελαστικές του βάσεις εξαιτίας των ανωμαλιών του δρόμου, των επιταχύνσεων ή επιβραδύνσεων και γενικότερα λόγω της κίνησης του οχήματος. Ο κινητήρας δεν είναι πακτωμένος στο αμάξωμα, και ως εκ τούτου η εξάτμιση, που είναι σταθερά συνδεδεμένη με τον κινητήρα, τον ακολουθεί σε αυτόν τον δύσκολο χορό. Προκειμένου η εξάτμιση να μην κοπεί στα δυο, πρέπει να διαθέτει ελαστικά τμήματα και ελαστικές βάσεις.

Τι μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο σύστημα εξαγωγής καυσίμων;

  • Φυσική φθορά (οξείδωση) του σιλανσιέ ή ελληνιστί σιγαστήρας και καζανάκι.
  • Φθορά της φλάντζας στο σημείο της ένωσης της πολλαπλής εξαγωγής με την κεφαλή του κινητήρα.
  • Να έχουν λασκάρει οι βίδες που συγκρατούν την πολλαπλή εισαγωγής πάνω στην κεφαλή του κινητήρα.
  • Σπάνια περίπτωση αλλά πιθανή να έχει ραγίσει η πολλαπλή εξαγωγής (λόγω θερμοκρασίας).
  • Όσον αφορά στην πολλαπλή εισαγωγής και σε αυτή την περίπτωση οι φθαρμένες φλάντζες αποτελούν πρόβλημα.
  • Η πολλαπλή εισαγωγής στα περισσότερα καινούργια αυτοκίνητα είναι από πλαστικό, έτσι υπάρχει η πιθανότητα να σπάσει.
  • Ο σωλήνας της εξάτμισης μπορεί να έχει χτυπηθεί με αποτέλεσμα ή να τρυπήσει ή να κάνει βαθούλωμα.

Συνέπειες και ενδείξεις δυσλειτουργίας συστήματος εξάτμισης

  • Σε περίπτωση που το καζανάκι έχει τρυπήσει εκτός από το ότι παράγει θόρυβο είναι σχεδόν σίγουρο ότι δε θα χορηγηθεί στο όχημα κάρτα καυσαερίων καθώς τα επίπεδα του οξυγόνου θα είναι πολύ υψηλά.
  • Όταν το πρόβλημα προέρχεται από απώλεια καυσαερίων από την πολλαπλή εξαγωγής, γίνεται άμεσα αισθητό λόγω του θορύβου (σαν φύσημα) ενώ μειώνεται αισθητά και η απόδοση του κινητήρα.
  • Στην περίπτωση προβλήματος στην πολλαπλή εισαγωγής έχουμε διαρροή βενζίνης (εκτός από απώλεια καυσαερίων), που μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε πρόκληση φωτιάς, ενώ μειώνεται και η απόδοση του κινητήρα αφού αλλάζει η αναλογία του μείγματος αέρα καυσίμου. Επίσης στις περισσότερες περιπτώσεις ο κινητήρας δεν μπορεί να κρατήσει ρελαντί και εμφανίζει αρρυθμία (ακούσιο ανεβοκατέβασμα ρυθμού περιστροφής).
  • Τώρα αν έχει τρυπήσει ο σωλήνας της εξάτμισης έχουμε μείωση απόδοσης, ενώ το ίδιο ισχύει και σε περίπτωση βαθουλώματος αφού τα καυσαέρια δεν έχουν επαρκή δίοδο εξαγωγής.

Το κεφάλαιο καταλύτης

Ο καταλύτης ενός αυτοκινήτου είναι υπεύθυνος για τη μετατροπή των βλαβερών ουσιών που παράγει ο κινητήρας από την καύση σε μη βλαβερές. Βέβαια, και σε αυτό τον τομέα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, ώστε να αυξηθεί η απόδοση του αυτοκινήτου χωρίς να καταστρέφεται το περιβάλλον.
Ξέρετε ότι…
– Οι κεραμικοί καταλύτες έχουν μικρότερο κόστος σε σχέση με τους μεταλλικούς και αντέχουν σε θερμοκρασίες άνω των 1.200 βαθμών Κελσίου.
– Οι μεταλλικοί καταλύτες προσφέρουν αύξηση της ιπποδύναμης του κινητήρα και είναι ανθεκτικοί σε χτυπήματα σε σχέση με τους κεραμικούς.

– Ο καταλύτης φιλτράρει τα καυσαέρια που παράγει ο κινητήρας.

Μεταλλικός καταλύτης
Τα εργοστάσια παραγωγής αυτοκινήτων εφοδιάζουν τα μοντέλα τους με συμβατικούς καταλύτες, οι οποίοι αποτελούνται από κεραμικά υποστρώματα.  Για όσους όμως θέλουν να βελτιώσουν το σύστημα εξαγωγής, δηλαδή την καλύτερη ροή των καυσαερίων, θα πρέπει να προχωρήσουν στην τοποθέτηση ενός μεταλλικού καταλύτη, που θα βρουν στο εμπόριο.  Οι καταλύτες αυτοί διαθέτουν μεταλλικό υπόστρωμα, το οποίο είναι κατασκευασμένο από λεπτά μεταλλικά φύλλα. Τα λεπτά τοιχώματα επιτρέπουν στο υπόστρωμα να καλύπτει μεγαλύτερη επιφάνεια σε σύγκριση με έναν απλό κεραμικό καταλύτη. Η μεγαλύτερη αυτή επιφάνεια ωφελεί την καλύτερη κατάλυση, διότι οι χημικές αντιδράσεις γίνονται στην επιφάνεια.

Πηγή: https://www.autotriti.gr/data/news/preview_news/Ti-kanei-h-eksatmish_156333_31407.asp